İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay (4 Eylül 2025): “Açıklık, şeffaflık ne kadar fazlaysa orada iyilik, bilim ve doğrular daha fazla oluyor. Şeffaflığı önemsemeli, yurttaşların ve kurumların yönetime katılması ile ilgili seçenekleri mutlaka artırmalı, elde ettiğimiz iyi sonuçları mutlaka paylaşmalıyız.”
Akıllı, alımlı, doğru sözler. Sayın Başkan Dr. Cemil Tugay’ın şeffaflığa ilişkin bu güzel sözlerine güvenerek; aydınlatılmasında kamu yararı olacağını düşündüğüm bir soru:
İzmir Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliğine atanan Levent Üzümcü ile yardımcısı Harun Özer’in İzenerji ile imzaladıkları sözleşme, yürürlükteki yönetmeliğe uygun mudur?…
Belediye Meclisinin onayı ile yürürlüğe girmiş Şehir Tiyatroları Yönetmeliği, Genel Sanat Yönetmeni için, 3 sezon sürecek ‘süreli bir görevlendirme’ yapılmasını emreder.
Bu bağlamda: Levent Üzümcü ve yaveri Harun Özer’in işe girişleri, ayrı bir hizmet alımıyla 3 sezonu kapsayacak şekilde mi yapılmıştır; yoksa diğer sanatçıların tâbi olduğu ihaleye mi dahil edilmişlerdir?…
3 sezonluk bir hizmet alımı yapılmışsa sorun yoktur elbette. Konunun gizli tutulması için bir neden de yoktur.
Ama eğer diğer sanatçıların tâbi olduğu ihaleye dahil edilmişlerse; oldukça sorunlu bir işlem sayılır. Çünkü bu, onları bir anda sonsuza kadar kurumun sanatçısı yapıverdikleri anlamına gelir.
Daha önce bu konuyu kamuya açık biçimde yazdım ve doğurabileceği sakıncaları da açıkladım. Özetleyeyim:
İzBBŞT’nin kuruluş ilkeleri açısından: Böyle bir işlem; 30 yıldır seminer, sempozyum, çalıştay ve kurultaylarda tartışılarak süzülmüş; tiyatro dünyamızda kabul görmüş, sonuç bildirgelerinde yer almış ve ilk kez İzmir’de bir yönetmelikle hayata geçmiş ‘süreli yönetim görevi’ ilkesinin, aymazlıkla çöpe atılması değil midir? Yöneticiler ya da sorumlular, buna nasıl sessiz ve duyarsız kalabilir?…
Yönetsel açıdan: Üzümcü ve yaverinin, sanatçıların iki-ikibuçuk-üç katı maaş almakta oldukları bilinmektedir. Lezzetli ve itibarlı bir pozisyon sayılır. 3 sezonluk görev süresi sona erdiğinde bu pozisyonlarını terk etmek istemezlerse; kurum, ya sürekli olarak onlara katlanmak ya da tazminat ödeyerek ayırmak zorunda kalacaktır. Bu uygulama, bir çeşit ‘kuruma çökme’ zihniyetine işaret etmez mi? Buna göz yumulması, Yönetmeliğin -yani yasal mevzuatın- pervasızca çiğnenmesi anlamına gelmez mi?…
Ahlâkî yönden: Üzümcü ve Özer, herhangi bir sınava girmeden kendilerini İzBBŞT’nin sanatçıları ilan etmiş ya da ettirmişlerse; burada ne tür bir ahlâktan söz edilebilir? “Bu iki eleman sınava girmişler mi?” sorusunu gündeme getirmez mi? Hatırlayalım: Üzümcü, çok değerli tasarımcı, kurucu Direktör ve Yönetim Kurulu üyesi Özlem Karabay’ın kurumdaki işine, ‘sınavsız girdiği’ gibi uydurma bir gerekçeyle son vermişti. Bir kurucu sanatçıyı, henüz kurulmamış bir tiyatroda, asla söz konusu olmamış ve salt Üzümcü’nün bulanık hayalinin icadı olan bir sınavdan geçmemiş olduğunu iddia edip işten çıkarmıştı. Bu durum, ikiyüzlü bir ahlâka işaret etmez mi?…
Bunları daha önce de birkaç kez yazdım, sordum. Ancak üstüne alınıp da yanıtlama gereğine tenezzül eden, şeffaflığa gönül indiren kimse çıkmadı. Şimdi kamuoyu önünde tek tek ismen ve kurul olarak seslenip, aydınlatılmayı tekrar rica ediyorum. Bu kişi veya kurullar, halâ bilgilendirmekten çekinip kaçınırlarsa; kendilerine sormalılar: “Yurttaşın basit bir sorusuna yanıt veremiyorsam, ya da yanıt verilmesini sağlayamıyorsam; ben burada ne yapıyorum? Görevim, işlevim ne? Ahlâkî sorumluluğum ne?”…
Elbette bu soruyu cevaplandırma konusunda, İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Yönetim Kurulu üyeleri de kendilerini şahsen ya da kurumsal anlamda sorumlu ve yetkili hissedebilirler. Silsile-i meratibi bozmamak için, önce onlara soralım. Bir protokol hatası oluşmasın diye, soyadı alfabetik sırasıyla:
İlayda Akbıyık (İzmir BB Şehir Tiyatroları Şube Müdürü)
Yener Ceylan (İzmir BB Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanı)
Gündoğdu Gültemur (Sahne Aksesuarcısı)
Deniz Gürzumar (Oyuncu)
Dalya Kilimci (Oyuncu)
Prof. Dr. Pınar Okyay (İzmir BB Genel Sekreter Yardımcısı)
Harun Özer (Genel Sanat Yönetmeni Yardımcısı)
Suphi Öztaş (Kitaplık Arşiv Sorumlusu)
Levent Üzümcü (Genel Sanat Yönetmeni)
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Danışma Kurulu üyeleri de bu konuda bir bilgi vermek, aydınlatmak ya da bilgi almak ve aydınlanmak gereksinmesi duyabilirler:
Zeynep Altıok Akatlı
Müjdat Albak
Orhan Alkaya
Prof. Dr. Semih Çelenk
Doç. Dr. Kadir Çevik
Hakan Dündar
Cem İdiz
Nazan Kesal
Tamer Levent
Prof. Dr. Pınar Okyay
Dr. Efdal Sevinçli
Burada andığım kişiler, konuyu aydınlatma açısından kendilerini yetkisiz ve sorumsuz sayarlarsa; sonuçta kendi portrelerini çizmiş olurlar. O zaman da bir yurttaş, bir sanatçı ve İzmir Şehir Tiyatrosu’nun Kurucu Genel Sanat Yönetmeni olarak, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi üyelerinin yardımına başvurmam gerekecektir. Çünkü soruyu doğrudan sayın Başkan’a yöneltmemin bir sonuç vermeyeceğini bizzat yaşadığım deneylerle artık biliyorum. Bu soruya bir yanıt alabilmek için, siyasete girip Belediye Meclis Üyesi olmam ya da 80 yaşımda, elimde baston, bürokrasi koridorlarında kaybolmam gerekmiyor umarım:
Levent Üzümcü ve Harun Özer ile 3 sezonluk bir hizmet alımı sözleşmesi mi yapılmıştır; yoksa yönetmeliği dinamitleyen bir kurnazlıkla, kendilerini sınavsız olarak kurumun kalıcı sanatçıları ilan etmelerine göz mü yumulmuştur?…
Demokratlık, “açıklık, şeffaflık” ve “yurttaşların ve kurumların yönetime katılması” ifadelerinin gereği olarak; bu konuda nasıl bir işlem yapıldığına dair bir açıklama yapılabilmesi dileği ile…
YÜCEL ERTEN
İzmir, 18 Eylül 2025
