Sine-Sen, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yurt dışına ihraç edilen dizilere bölüm başına 33 bin dolara kadar destek verme kararına tepki göstererek, kamu kaynaklarının büyük yapım şirketlerine aktarılmasının kabul edilemez olduğunu savundu.
Sinema Emekçileri Sendikası (Sine-Sen) Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yurt dışına ihraç edilen yerli dizilere bölüm başına 33 bin dolara kadar kamu desteği sağlayacağını açıklamasını tepkiyle karşıladı. Açıklamada “Sinema emekçileri, işçi sağlığı ve iş güvenliği yok sayılırken kamu kaynaklarının dev tekellere aktarılması kabul edilemez” denildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yurt dışına ihraç edilen yerli dizilere bölüm başına 33 bin dolara kadar kamu desteği sağlayacağını açıklaması üzerine Emek Partisi milletvekilleriyle beraber hazırlanarak, TBMM Başkanlığı’na bir soru önergesi verildi.
Sine-Sen açıklamasında Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü tarafından soru önergesine verilen resmi yanıtın, dizi sektöründeki sömürü çarkının kamu eliyle nasıl büyütüldüğünün açık bir itiraf belgesi olduğu belirtildi.
Açıklamada şu görüşlere yer verildi:
“Bakanlık cevabında, teşvik şartı olarak dizilerin en az 3 kıtada ve 10 ülkede yayımlanması, turizmi desteklemesi, reyting verileri ve satış tutarları gibi kriterlerin göz önünde tutulacağı söyleniyor. Halihazırda üretilmiş, dünyaya satılmış ve devasa gelirler elde etmiş projelere halkın vergilerinden oluşan kamu kaynaklarını aktarmak, yeni bir istihdam yaratmayacağı gibi sadece tekel konumundaki büyük yapım şirketlerinin kasasını doldurmaya yarayacaktır.
Diğer yandan bakanlık, dizi üretim süreçlerini yakından takip ettiğini iddia ederken; setlerdeki güvencesizlik, iş kazaları ve ağır mesai koşulları sorulduğunda “Çalışma mevzuatına uyum görev alanımıza girmemektedir” diyerek sorumluluğu üzerinden atmaktadır. Setlerde meydana gelen iş kazalarına, can kayıplarına ve meslek hastalıklarına ilişkin sorularımızı yanıtsız bırakan, tek bir istatistik dahi sunamayan Bakanlığa soruyoruz: İşçinin sağlığını ve yasal haklarını korumuyorsanız, setlerde yaşanan iş kazalarının çetelesini dahi tutmuyorsanız, üretimin tam olarak neresini ve hangi amaçla izliyorsunuz?
Geçen yıl bir dizi setinde çıkan yangın sonucu kalp krizi geçirerek hayatını kaybeden set emekçisi Serkan Takı ve o setin denetlenmemesinin hesabını sormak ilgi alanınıza girmeyecek; ama o dizinin yurt dışı satışları ve reyting oranları temel gündeminiz olacak. Yine geçen yıl sette çalışan dövülerek katledilen arkadaşımız Ahmet Emin Yavuk’un cinayeti ve çalışma ortamlarındaki güvenlik zafiyeti Bakanlığın üzerine düştüğü bir konu olmayacak; ama o yapımlara kamu kaynaklarını aktarmak önceliğiniz sayılacak.
Bu açıklama, kamu kaynakları dağıtılırken işçi sağlığının, iş güvenliğinin, iş kazalarını önleyici tedbirlerin ve insani çalışma koşullarının bir kıstas olarak görülmediğinin ve denetlenmediğinin resmi itirafıdır. Dizi sektörü bugün sadece ekonomik krizle değil, yaratıcı alanı yok eden ve hikayeleri tek tipleştiren ağır bir sansür baskısıyla da karşı karşıyadır. RTÜK ve bakanlık kıskacındaki bu sansür politikaları, sanatsal bir tıkanmaya ve neticesinde ciddi bir işsizliğe yol açmaktadır. Sektörün önündeki bu daralmanın aşılması, kamu kaynaklarının tekel yapılara dağıtılmasıyla değil, sektörün sansürden ve tüm kısıtlamalardan azade bırakılmasıyla mümkündür. Kamu destekleri, elinde iyi projesi olan bağımsız ve küçük yapım şirketlerine yönlendirilmeli ve bu desteklerin her kuruşu sıkı bir denetim mekanizmasıyla incelenmelidir.
Sendika olarak, dağıtılacak her kamu desteğinin setlerde işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uyulması, iş kazalarına karşı koruyucu tedbirlerin alınması, istihdamı arttırması, taban ücretlerin ödenmesi ve yasalarla belirlenen çalışma saatlerinin uygulanması şartına bağlanması talebimizden vazgeçmeyeceğimizi ve bu sürecin takipçisi olacağımızı kamuoyuna ilan ederiz.”
