Öteki Tiyatro’nun, Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın yargılanma süreçlerini ele alan ’12 Öfkeli Adam’ isimli tiyatro oyunu Diyarbakır, Batman, Mardin, Gaziantep ve Adana’da seyirciyle buluşacak.
Oyun Hakkında:
TBMM tutanaklarının yayınlanması üzerine ‘tam da bilmediğimi’ düşündüğüm Denizlerin serüvenini bir film projesi olarak çalışmaya başladım. Bulabildiğim kaynaklardan yola çıkıp ‘hiç bilmeyen’ birine anlatabilme tasasıyla giriştiğim bu çaba “bizim deniz” adıyla, 6 saatlik bir senaryo olarak sonuçlandı…
Asıl ve sevdiğim uğraşım/işim olarak ‘tiyatro oyunu’ hali ve bağlı olarak film hali ise kendiliğinden oldu ve bir film klasiği olan ’12 Kızgın Adam’dan ismini aldı.. ’Belgesel’ olarak da nitelenebilecek olan bu çalışmada, ‘Deniz Gezmiş, Yusuf Arslan ve Hüseyin İnan’la birlikte anılan düşünce/hareket zamanın iktidarı ya da iktidarın unsurları tarafından nasıl algılanmış ne derece savunulmuş ya da mahkum edilmiştir…’ vekillerin kendi ağızlarından anlatılmaya çalışıldı.
Parti ya da milletvekili isimleri, anlatılmak/aktarılmak istenen düşüncenin ikinci plana düşmemesi/yan yollarda kaybolunmaması amacıyla hemen hiç kullanılmadı.
İdam görüşmeleri 10 mart 1972’de başlamış… Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan’ın idamına karar veren askeri mahkeme, ‘müessese olarak bunlar üzerinde hüküm vermeyi kamu vicdanına, tarihe ve TBMM’nin takdir ve yetkisine bırakmayı uygun görerek‘ konuyu TBMM’ne havale etmiştir.
İdamlar Meclis tarafından onanmış, Cumhurbaşkanının da imzasıyla 5 Mayıs 1972 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve idamlar 6 Mayıs sabahı gerçekleştirilmiştir.
“… daha okul yıllarında, ülkesi ve halkı için dertlenen GENÇLER için..”
Yazar/Yönetmen görüşü:
Deniz Gezmiş’i Ankara Adliyesi’ne girerken gördüğümde yaşım on ikiydi.. Şehirde polisten köşe bucak kaçarlarken Ulus’ta ve Dikmen’de oturuyorduk ve çoğu ev konuşmasının bizzat şahidi oldum.. Balgat- TUSLOG, oyun oynadığımız alanın sınırları içindeydi ve Amerikalı çocuklar oturduğumuz gecekonduların arasında atlarıyla dolaşırlardı.. Deniz, üniversiteye geldiğimizde yaşıtımız oldu ve şu an üçünün de babası yaşındayım ve çocuklarım var.
Çocukken ve gençken özendiğim, çoluk çocuk sahibi olduktan sonra da bir baba olarak gözyaşı döktüğüm gençlerin hikayesini yazmaya, Deniz Gezmiş, Yusuf Arslan ve Hüseyin İnan’ın idamları için Askeri Mahkemece alınan kararın, TBMM de yapılan görüşmeleri içeren tutanakların yayınlanması üzerine karar verdim.. Orta yaşlarımda yazsam, eminim başka şekilde yazardım ama şu an belli yaşa gelmiş çoluk çocuk sahibi biri olarak yazıyorum/yazdım ve gördüğümün ‘doğru ve olması gereken’ olduğunu düşünüyorum.
Tamamı, TBMM’nin yayınlanan ‘İdam Görüşmeleri’ tutanaklarından alınmış konuşmalardır; kurgu bana aittir..
Onlar insandı.. İnsan oldukları için de düşünüyorlardı.. Düşünmekle kalmayıp hayata da geçsin ve daha az acı olsun istiyorlardı..
Kim istemez..
araştıran-yazan ve yöneten: murat karahüseyinoğlu
Oyun Programı:
21 Kasım saat 20:00 Diyarbakır Amed Şehir Tiyatrosu
22 Kasım saat 20:00 Batman Yeni Sahne
23 Kasım saat:20:00 Mardin Brecht Sahne
24 Kasım saat:20:00 Gaziantep Eski Plak (Bey Mahellesi)
25 Kasım saat:20:00 Adana B.B. Tiyatro Salonu
Oyunun Künyesi:
araştıran-yazan ve yöneten:
karahüseyinoğlu, murat
oynayanlar:
mehmet esatoğlu, bertan dirikolu, engin alpateş, hamit demir
müzik: mahur beste (söz: attila ilhan/beste: ahmet kaya)
çizer: tolgay palaska
ses: yaşar karakulak
afiş/sahne tasarım: mk
oyun süresi: 70 dakika – tek perde.
teşekkürler: özge öztürk, armağan inal, tolgay palaska, tiyatroevi, feyk sahne, ferda/yalçın günaydın, yahya kemal tokdil ve moda sahnesi.
